Operatie Market Garden

De Renkumse Molen is één van de markante locaties in de gemeente Renkum die verband houden met Operatie Market Garden, de mislukte poging van de geallieerden om in een aantal dagen alle bruggenhoofden over de grote Nederlandse rivieren te veroveren. Over de Renkumse Molen zijn er een aantal verhalen uit die tijd bekend. Zo werd er illegaal koren gemalen voor de inwoners van het dorp en diende de molen met zijn dikke muren als schuilplaats tijdens beschietingen.

In september 1944 fungeerde de Renkumse Molen als oriëntatiepunt voor piloten in verband met de luchtlandingen voor Operatie Market Garden (Slag om Arnhem). Bij de daaropvolgende oorlogshandelingen in de maanden daarna wordt de molen zwaar beschadigd. In het boek “’t Begon onder melkenstijd” over verzetsman Jan Peelen wordt de molen een aantal keer genoemd:

Uitkijkpost
…Hij spant zijn paard en rijdt naar de molen. Die staat in een gevaarlijke hoek. Hij weet het! De Duitsers hebben daar een uitkijkpost, die voortdurend mikpunt is van de Engelse artillerie.” – pagina 49

Oriëntatiepunt
Eindelijk, tijdens een korte geschutsvuurpauze, komt hij voor de molen aan, waar de Duitsers hem woedend ontvangen. Of hij dan niet weet, dummer Bauer die hij is, dat hij het granaatvuur naar de molen aantrekt, omdat de Engelsen luisterapparaten hebben. Bovendien zijn er vijandelijke verkenners in de lucht.” – pagina 49

Mühle
“’Sag einmal, du, wie fahren wir zur Mühle?’ ‘O, naar de meulen?’ herhaalt Jan een tikje bête, ‘mot je naar de meulen? Ja, dan rij je zo wel goed. Alsmaar recht door, gradaus, de hele laan uit en dan links het dijkje af, en dan…’ breed en wat dik gebarend, loopt hij hen nog een paar passen vooruit, als om hen beter de weg te wijzen. Hij wil ze nog wat verder uit de buurt van de fiets hebben. ‘As je zo rijdt, dan kom je d’r wel , dat kan niet missen,’ ‘Danke.’” – pagina 69

Granaatvuur
Ondertussen valt er vrij veel granaatvuur en tamelijk dicht in de buurt. Op en om de molen ongeveer, schat Jan.” – pagina 102

Telefoonkabels
Dat heeft hem er toe gebracht de gevaarlijke, korte nachtelijke uitstapjes te ondernemen, gewapend met zijn scherpe zakmes. Er lopen veel telefoonkabels gewoon over de weg van en naar de molen. En op menige plaats hebben die het moeten ontgelden.” – pagina 117

Schietschijf
Het granaatvuur blijft niet tot de papierfabriek beperkt, maar het komt dichterbij. Ongekend hevig en hardnekkig. Ook de Dorpsstraat, de Leeuwenstraat en de Molenweg krijgen een beurt.” – pagina 124

Treurige aanblik
15 mei […] De eerste aanblik van Renkum stemt tot wanhoop. Deze troosteloze ruine is onbewoonbaar. Huizenrompen, zonder dak, zonder glas, zonder deuren. Neergekomen plafonds, gapende gaten in de gevels en op wat gespaard bleef een Duitse vingerafdruk.” – pagina 192

In de moeilijke tijd na de bevrijding was aan compleet herstel nauwelijks te denken en zo werd de molen vervolgens in 1945 onttakeld tot een kale romp en ingericht als silo.