Versierde Renkumse Molen tijdens Nationale Molendag

Aanstaande zaterdag 14 mei vieren we bij de Renkumse Molen de Nationale Molendag 2016. Tussen 10:00 en 16:00 uur kun je aansluiten bij een rondleiding door de molen. Je krijgt dan van één van onze molenaars de werking van de molen tot in detail uitgelegd. Ook laten ze je de meest recente toevoegingen zien in de molen, zoals de ‘buil’ die ze zelf met een paar vrijwilligers hebben ontworpen en in elkaar gezet.

Vanwege de Nationale Molendag versieren we de molen met vlaggetjes aan de wieken. Het beste moment om samen met de molen op de foto te gaan! Maak met je smartphone een ‘selfie’ van jou en de molen. Plaats je foto op Facebook, Instagram of Twitter en tag ‘@renkumsemolen’.

Na je bezoek in de molen kun je in de molenwinkel meelmixen kopen, waarmee je tijdens Pinksteren een heerlijke koek, cake of brood kunt bakken en op tafel kunt zetten. En iedereen die zaterdag bij ons op bezoek komt, mag een Renkumse Molenijsje proeven!

Restauratie Renkumse Molen augustus-oktober 2013

De restauratie van de Renkumse Molen ligt goed op schema. Na de bouwvakantie van molenbouwer Adriaens Molenbouw is de stelling (houten omloop) voltooid. Op de super stevige stelling is Renkum mooi van de bovenkant te zien! Sinds de stelling af is, zijn er al weer veel mensen komen kijken.

Kap en wieken
De septembermaand heeft de molenbouwer gebruikt om in zijn werkplaats in Weert te werken aan het in elkaar zetten van de kap. Op dit moment is voorzien dat de naar schatting 15 ton zware kap op 30 oktober op de molen wordt gehesen. Dit zal dan ook een bijzondere dag worden voor het restauratieproject van de Renkumse Molen.

Woensdag 30 oktober
Vanwege de veiligheid is het terrein van de molen tijdens de hijswerkzaamheden op 30 oktober niet te betreden. Vanaf de openbare weg zullen de werkzaamheden echter goed zichtbaar zijn. Het hijsen van de kap is wel afhankelijk van het weer. Bij regen of wind worden de werkzaamheden verplaatst.

In elkaar zetten
Sinds dinsdag 15 oktober zijn de eerste onderdelen van de kap in Renkum gearriveerd. De kap wordt naast de molen in elkaar gezet en is dan ook van dichtbij te bewonderen. Veel Renkummers zijn de kap al komen bekijken. De kap is sinds vrijdag spatwaterdicht.

Binnenkort meer!
Zodra de kap is gehesen laten we weer van ons horen. Vol de werkzaamheden via onze website, op Facebook, Twitter of via onze fotostream op Flickr.

Vriend of Donateur worden van de molen? Lees meer en kom het formulier bij de molen inleveren!

Op bezoek bij Adriaens Molenbouw

Een molen restaureren doe je niet zomaar. Er komt heel veel kennis, kunde en ervaring bij kijken. Voor een kijkje in de keuken, mochten we bij onze molenbouwer – Wim Adriaens – meekijken in zijn werkplaats. Alle onderdelen die in de komende maanden in en aan de molen in Renkum worden aangebracht, worden daar met de hand gemaakt.

De restauratie van de Renkumse Molen wordt uitgevoerd door Adriaens Molenbouw uit Weert. Het is één van maar een paar bouwbedrijven in Nederland die zijn gespecialiseerd in molenbouw. Adriaens Molenbouw bestaat al ruim zeven generaties. Wim werkt er zelf nu zo’n 30 jaar.

Op dit moment worden in Weert de onderdelen van de kap en de wieken vervaardigd. Deze onderdelen worden net als de koningsspil, het bovenwiel, het spoorwiel en de steenrondsel binnenkort naar Renkum vervoerd. Hier aan de Molenweg wordt dan alles in en op de molen gehesen.

In de video vertelt Wim Adriaens over de werkzaamheden voor de Renkumse Molen.

Restauratie Renkumse Molen tussen maart en juli 2013 in vogelvlucht

Eind maart van dit jaar ging de restauratie van de Renkumse Molen van start. In de afgelopen maanden is er veel gebeurd. De molen is leeggehaald, vrijwel alle naoorlogse zaken zijn verwijderd, nieuwe houten balken zijn binnenin de molen teruggeplaatst en het metselwerk aan de buitenzijde is voor een groot gedeelte hersteld. In dit bericht praten wij u graag even bij.

Vriend of Donateur worden – Culturele ANBI-status
Allereerst willen we u erop wijzen dat u nu kunt bijdragen aan het herstel en behoud van de molen! Word Vriend of Donateur via het formulier op de website of in de dierenwinkel onder de molen. Als donateur krijgt u extra belastingvoordeel, want we hebben de culturele ANBI-status. Dit betekent dat particulieren hun gift 1,25 keer mogen aftrekken en ondernemingen onder de vennootschapsbelasting mogen dat 1,5 keer doen.

Inventarisatie
Molenbouwer Wim Adriaens (Adriaens Molenbouw Weert) was aanwezig om onze incomplete molen te inventariseren tijdens het verwijderen van de materialen en silo’s die na de oorlog in de molen waren opgehangen. Waar hadden oorspronkelijk de houten balken gezeten? Hoe is het metselwerk er aan binnen- en buitenzijde aan toe? Wat moet er uit de molen worden verwijderd en wat kan blijven zitten? Een hele klus.

Metselwerk
Snel werd duidelijk dat het in de loop der tijden ontstane schade aan het metselwerk de meeste aandacht nodig had. Metselbedrijf van de Ven uit Veghel had de opdracht om het herstelwerk te verzorgen. Hiervoor werd de buitenkant van de molen eerst grondig schoongemaakt. Daarna begon men met het verwijderen van de oude voegen, zijn deur- en raamopeningen hersteld en werden gaten opnieuw dichtgemetseld. De metselaars vonden ook diverse granaatscherven in de buitenmuur terug. Deze oorlogslidtekens zijn nu zichtbaar gemaakt om zo de bewogen geschiedenis van de molen te laten zien.

Molenbouw
Ondertussen is de molenbouwer aan de slag gegaan met het plaatsen van nieuwe balken voor de verschillende zolders die de molen kent. Zwaar materiaal kwam er aan te pas om deze balken in de molen te hijsen. In zijn werkplaats in Weert is molenbouwer Adriaens bezig met het fabriceren van de nieuwe kap voor de molen. Door ijzergieterij Geraedts is een nieuwe molenas gegoten en bij Adriaens afgeleverd. Vlak voor de bouwvakantie is de nieuwe stelling rondom de molen geplaatst, waardoor de Renkumse Molen er al weer echt een beetje als een molen uitziet. En die constructie is zo stevig dat deze 700 (!!) mensen kan dragen!

Interesse
In de media en op het internet is de Renkumse Molen ook niet onopgemerkt gebleven. In de Gelderlander, de Hoog & Laag en de Veluwepost stonden diverse malen artikelen over de molen en de restauratiewerkzaamheden. Op Facebook heeft de molen inmiddels meer dan 275 volgers en ook de fotostream op fotowebsite Flickr is populair. Daaraan kunnen we goed merken dat de molen leeft onder de inwoners van Renkum, de gemeente en de rest van Nederland.

Vervolg van de werkzaamheden
Na de bouwvakantie gaan de restauratiewerkzaamheden weer van start, waarbij de stelling als eerste compleet wordt afgemaakt. In september is voorzien dat de kap en de wieken worden geplaatst. Al deze werkzaamheden zullen we uitgebreid volgen en voor u in een volgend bericht verslaan.

Vereniging Hollandsche Molen adviseur voor Renkumse Molen

Eind 2012 was de Renkumse Molen veelvuldig in het nieuws, waarbij het grootste nieuws de subsidietoezegging van de gemeenteraad was. Inmiddels wordt op alle fronten door verschillende mensen en organisaties hard gewerkt om daadwerkelijk tot herstel van de molen over te gaan.

Leo Endedijk

Leo Endedijk van Vereniging Hollandsche Molen. Foto: Ed van Gerven

Nederlands Molenbeleid
Zo is Leo Endedijk, directeur van ‘Vereniging De Hollandsche Molen’, namens zijn vereniging op adviserende basis bij het project betrokken. Wij vroegen hem wat het molenbeleid in Nederland inhoudt. “Het molenbeleid in Nederland is gebaseerd op de functie van de molen, namelijk een werktuig om graan te malen, olie te slaan, hout te zagen, polders te bemalen. De meeste molens hebben grote historische en monumentale waarden en zijn dan ook beschermd als rijksmonument.”

Visitekaartje
Endedijk geeft aan persoonlijk gefascineerd te zijn door de molen als een ingenieus ontworpen en ontwikkeld werktuig. “Het zijn de visitekaartjes van ons land – niet voor niets is Nederland het molenland bij uitstek. Daaraan bij te mogen dragen is een dankbare taak en een hele leuke job.”

Grote zeldzaamheidswaarde
Over de Renkumse Molen vertelt hij dat het een bijzondere molen is. “De molen is gebouwd als beltmolen en verhoogd tot stellingmolen. De molen heeft een grote zeldzaamheidswaarde. Daarnaast heeft een complete en maalvaardige molen in Renkum een zeer hoge belevingswaarde. Draaiend is de molen tot ver buiten het dorp te zien. Restauratie van de molen zal ongetwijfeld een positieve uitstraling op de directe omgeving hebben.”

Rol van de vereniging
De rol die Vereniging De Hollandsche Molen nu bij het project speelt, heeft zijn oorsprong 10 jaar geleden. “Toen is een rapport opgesteld voor de vorige eigenaar. Daaruit bleek dat er volop kansen waren om de molen te completeren en te restaureren. Ook in de jaren daarna is er regelmatig contact geweest. Met de huidige eigenaar en de nieuwe stichting is goed contact en de vereniging is als adviseur betrokken bij de realisatie van de huidige plannen.”

Gift uit 2010 komt terug
Door inzet van de vereniging komt het rond 2010 ingezamelde bedrag van ongeveer € 2500,- weer ten goede aan de Renkumse Molen. “Dat klopt,” zegt Endedijk. “De vorige stichting heeft zichzelf opgeheven en zonder voorwaarden het batig saldo als gift aan ons overgemaakt. Dat bedrag komt nu weer ten goede aan de molen in Renkum. Onze vereniging blijft het streven de Renkumse Molen te laten restaureren steunen. Het ligt ook voor de hand dat via De Hollandsche Molen er financieel bijgedragen wordt aan de restauratie. We zijn daarover nog volop in gesprek.”

Draag de Renkumse Molen warm hart toe!
De boodschap die Endedijk voor de Rekumse bevolking heeft is dat molens niet kunnen zonder draagkracht. “Vooral van de lokale bevolking,” laat Endedijk weten. “De nieuwe stichting verdient alle steun, moreel en financieel. Ik hoop dat de Renkumse Molen niet alleen fysiek hersteld wordt, maar vooral ook binnen de Renkumse gemeenschap de plek krijgt die de molen verdient. Een plek waar mensen elkaar ontmoeten en zich blijvend verbazen over de wonderbaarlijke techniek van een molen, de ronddraaiende wieken en de speciale sfeer en geur die in een korenmolen hangt. Ik zou zeggen: wordt allemaal donateur van de stichting en draag de Renkumse Molen zo blijvend een warm hart toe!”

Online-reacties op berichtgeving in de media

Afgelopen dagen werd er door de media over de Renkumse Molen geschreven. Zo publiceerde lokale nieuwssite Blik op Renkum een interview met moleneigenaar Dennis van der Wal. Ook regionale krant De Gelderlander berichtte over de molen.

Openluchtmuseum
Deze berichtgeving leverde een aantal reacties op. ‘Bas’ reageerde op het artikel in De Gelderlander: “Het lijkt me overduidelijk dat de gemeente Renkum gewoon GEEN gerestaureerde molen in het dorp wil. Het moet hier toch geen openluchtmuseum worden langzamerhand.

Aan de slag
Op hetzelfde artikel zegt ‘Peter’: “Mooi nu duidelijk is wat iedereen moet doen aan de slag zou ik zeggen, het heeft allemaal al veel te lang geduurd wat overigens normaal is in Renkum en Nederland. Teveel vergaderen, commissie zus en zo kost jaren. Al in 1998 waren er plannen voor het opknappen van dit monument en nu in 2012 zijn we nog niet begonnen.

Doorgaan met project
Ook op onze eigen blogberichten krijgen we reacties. Meneer Goedhart zegt in reactie op het artikel ‘De oorlogsjaren van de Renkumse Molen’: “Als deze molen in Oosterbeek had gestaan dan… had het geen 67 jaar gekost. Dus Renkum doorgaan met dit project.

Nog meer reacties
Op onze Facebook-pagina vertelt Corina Vink: “Zou erg leuk zijn draaiende molen”. Daarnaast laat Ab van der Meijde weten: “Enige optie om het voor elkaar te krijgen is: Verplaatst molen naar Oosterbeek.

Reageer, ‘like’ en nieuwsbrief
Wil jij ook een reactie over de molen kwijt? ‘Like’ onze pagina op Facebook en laat je reactie achter op onze tijdlijn. Of volg al het nieuws over de molen en schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Renkumse Molen cultureel en historisch van belang

De molen in Renkum is uniek in zijn soort. Er zijn weinig molens in Nederland die hetzelfde hebben doorgemaakt als deze incomplete molen aan de Molenweg in Renkum. Hieronder lichten we er een paar belangrijke feiten uit.

De molen afgebeeld op een ansichtkaart rond 1900

Oudste in omgeving
De Renkumse Molen is gebouwd in 1858 en daarmee één van de oudste in de omgeving. De molen is uit dezelfde tijd als ‘De Keetmolen‘ in Ede, maar ouder dan molen ‘Concordia‘ in Ede (1865), molen ‘De Kroon‘ in Arnhem (1870) en molen ‘De Vlijt‘ in Wageningen (1879).

Verhoogd van belt- naar stellingmolen
De molen in Renkum is een beltmolen die (waarschijnlijk) rond 1911, vier meter is verhoogd tot stellingmolen. Dit is ook nog duidelijk te zien aan de bovenkant van de incomplete molen. Van dit soort verhoogde beltmolens zijn er maar een paar in Nederland. Wat we via het internet hebben kunnen achterhalen is dat dit aantal vrijwel op één hand kan worden geteld. De Sint Annamolen (Nijmegen), de Witte Molen (Nijmegen), molen Nooit Gedacht (Budel) en molen De Hoop (Swartbroek) zijn ook tot stellingmolen verhoogde beltmolens. Waarschijnlijk zijn er nog een paar meer, maar dit aantal is dus klein en de Renkumse Molen hoort daar bij!

Geheel van steen
De incomplete stellingmolen aan de Molenweg in Renkum is helemaal van steen. Uniek, want een ‘gewone’ stellingmolen is vrijwel altijd maar tot aan de stelling van steen en daarna van hout.

Slag om Arnhem
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd er illegaal gemalen om de Renkummers van een maaltje rogge of tarwe te voorzien. Enkele dagen na de luchtlandingen van 17 september 1944 deed de molen elke nacht dienst als schuilkelder voor de naaste buurtgenoten van de molen. Na de evacuatie van Renkum op 1 oktober 1944, kreeg de molen het zwaar te voorduren door geallieerde beschietingen: 25 tot 35 voltreffers. Allemaal aan de achterkant van de molen, de zijde die naar de Betuwe gekeerd is. Het vermoeden bestond dat de Duitsers een uitkijkpost in de molen hadden. De wieken waren aan flarden geschoten en werden oktober 1945 uit de molen verwijderd.

Enige in gemeente Renkum
De Renkumse Molen is de enige overgebleven windkorenmolen in de gemeente Renkum. In hetzelfde jaar (1858) als de Renkumse Molen, werd in Oosterbeek molen ‘De Hoop’ gebouwd ter hoogte van wat nu Molenweg 31 is. Deze stellingmolen werd in 1921 onttakeld. Eerder werd in 1832 korenmolen en grondzeiler ‘De Nieuwe Hes’ gebouwd, gelegen aan de Molenberg in Oosterbeek. Laatste eigenaar was J. van Lingen. Deze windmolen verdween in 1925, waarmee de Renkumse Molen de oudste korenmolen is van deze Veluwse gemeente.

Rijksmonument
De incomplete molen is in 1988 door provincie Gelderland beschermd. De gemeente Renkum plaatste de molen in 1991 op de gemeentelijke monumentenlijst. In 2004 werd de molen toegevoegd aan het Rijksmonumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Bronnen:
– Jubileumboekje ‘De Korenmolen van Renkum – 150 jaar’ (2008)
Database van verdwenen molen in Nederland

Renkumse stellingmolen best bijzonder

Nederland telt zo’n 1200 molens. Eentje daarvan staat in het Gelderse dorp Renkum, incompleet om precies te zijn. Eén van de bijzonderheden aan de Renkumse Molen is dat het een tot stellingmolen verhoogde beltmolen is. Daar zijn er maar een paar van in Nederland.

De molen gezien vanaf de Frans Campmanweg (oktober 2012)

Zeer klein aantal
Wat we via het internet hebben kunnen achterhalen is dat dit aantal vrijwel op één hand kan worden geteld. De Sint Annamolen (Nijmegen), de Witte Molen (Nijmegen), molen Nooit Gedacht (Budel) en molen De Hoop (Swartbroek) zijn ook tot stellingmolen verhoogde beltmolens. Waarschijnlijk zijn er nog een paar meer, maar dat zijn er dus niet zo veel en de Renkumse Molen hoort daar bij!

Vier meter
In het jubileumboekje ‘De Korenmolen van Renkum – 150 jaar’ beschrijft Dhr. Burgsteyn dat het exacte jaartal van de verhoging niet bekend is. Toch vermoedt hij dat dit vlak na de stormschade in 1910 moet zijn gebeurd. De molen werd toen met vier meter verhoogd, wat nog steeds heel goed is te zien.

Geheel van steen
Citaat: “Op deze wijze werd het een stellingmolen. Veelal werden nieuwe stellingmolens aan de onderzijde gebouwd van steen, terwijl de bovenzijde vanaf de stelling veelal gebouwd was van hout. Aangezien de Renkumse molen een verhoogde stellingmolen betreft, is deze dus geheel van steen opgetrokken.”

De molen op de belt, rond 1900.

De belt
Het precieze moment waarop aan de voorzijde (Molenweg) de belt is afgegraven, is ook niet bekend. “De rest van de belt bleef gewoon bestaan, deze werd echter niet meer gebruikt om te kruien, de stelling was er voor in de plaats gekomen. […] Pas in 1946/1947 werd de belt geheel afgegraven, waarbij het zand terecht kwam in het ‘zandgat van Peelen’.”

Bronnen:
– Jubileumboekje ‘De Korenmolen van Renkum – 150 jaar’ (2008)
Moleneducatief.nl
Molenprikbord